HulshofKnittings

Algemeen

---

Teflon is de merknaam van poly-tetra-fluor-etheen (PTFE), een chemische verbinding die in 1938 ontdekt is door Roy Plunkett van de firma DuPont in de Amerikaanse staat New Jersey. In 1949 werd het als commercieel product geïntroduceerd. Teflon is een etheenpolymeer waarin de waterstofatomen vervangen zijn door fluor. Het polymeer heeft een zeer grote lengte en is nog steeds een van de grootste moleculen.

Er zijn ook andere polymeren met dezelfde handelsnaam en soortgelijke eigenschappen: per-fluor-alkoxy-polymeren (PFA):

Teflon is een plastic, het plastic met de laagste wrijvingscoëfficiënt. Het wordt onder andere toegepast als anti-aanbaklaag in pannen, zoals de Tefal-pan. Hoewel wel gezegd wordt dat een beschadigde teflon-laag schadelijk (kankerverwekkend) zou zijn lijkt dit onjuist; de anti-aanbak werking gaat bij beschadiging natuurlijk wel deels verloren. Er wordt nog wel onderzoek gedaan naar mogelijke giftigheid van perfluoroctaanzuur (PFOA), dat gebruikt wordt bij de productie van teflon. Teflon is bijzonder weinig reactief en wordt daarom gebruikt in allerlei toepassingen voor opslag en transport van reactieve chemicaliën. Het smeltpunt bedraagt 327 °C.

Teflon is chemisch inert en niet giftig, maar begint bij temperaturen boven 260 °C in kwaliteit achteruit te gaan en zal boven de 350 °C ontleden. De daarbij vrijkomende ontledingsproducten zijn schadelijk en kunnen zelfs dodelijk zijn voor vogels. Bij mensen kunnen ze griepachtige verschijnselen veroorzaken. Ter vergelijking, boter en andere vetten die gebruikt worden bij bakken en braden beginnen te schroeien en te roken vanaf 200°C. Vlees wordt in de regel niet heter dan 230°C om aanbranden te voorkomen. Kookgerei dat leeg op een hete kookplaat wordt gezet kan evenwel de temperaturen bereiken waarbij schadelijke gassen vrijkomen. Na onderzoek in 1959 van de Amerkaanse FDA werd teflon goedgekeurd voor toepassing in voedselbereidingsapparatuur. Het onderzoek liet zien dat de giftigheid van de bij grote verhitting van een lege pan vrijkomende dampen kleiner was dan die van gebruikelijke oliën

Geschiedenis

---

Van teflon wordt gezegd dat het een spin-off zou zijn van het ruimtevaartprogramma van de VS hoewel het lang voor die tijd al op de markt kwam. Meer waarheid zit in de bewering dat het een spin-off is van het Manhattanproject ^[4]. Een coating van PTFE werd gebruikt om de binnenkant van vaten en leidingen te beschermen tegen het zeer reactieve uraniumhexafluoride. Om het Manhattanproject te voorzien van PTFE bouwde DuPont in allerijl een speciale fabriek. In de oorlogsomstandigheden speelden de hoge productiekosten van PTFE geen rol. De opgedane ervaring kon vervolgens gebruikt worden bij de commerciële bereiding van tetrafluoretheen.

PTFE is in de bemande ruimtevaart toegepast als hitteschild, als coating van de ruimtepakken en als isolatiemateriaal voor kabels. De eerste maanlander bevatte meer dan honderd kilo teflon. Dankzij de ruimtevaartervaring kon de productie goedkoper worden, terwijl de mythe van wondermateriaal de afzet stimuleerde.